Ana van Es (1985) is Midden-Oostencorrespondent van de Volkskrant. Ze woont in Beiroet, Libanon en werkt in de hele Arabische wereld. Voor haar reportages aan het front met Islamitische Staat, van Libië (Sirte) tot Irak (Mosul, Falluja) was ze dit jaar een van de genomineerden als Journalist van het Jaar. Van Es studeerde Nederlands recht in Groningen. Ze leerde het journalistieke vak bij de Universiteitskrant Groningen en het Hoger Onderwijs Persbureau in Leiden. Sinds 2010 werkt Van Es bij de Volkskrant. Ze begon daar als op een werkervaringsplaats voor jonge journalisten. Van 2011 tot 2014 was ze regiocorrespondent Noord-Nederland, met als standplaats Groningen. Als algemeen verslaggever maakte ze onder meer een dagelijkse serie vanuit de Griekse stad Drama, tijdens de financiële crisis daar. Ze is Midden-Oostencorrespondent sinds maart 2016.
Waarom dit verhaal? 
De gloednieuwe hogesnelheidstrein kan vaak maar stapvoets rijden, een tempo dat doorklinkt in de schitterend geschreven verhalende reportage van Ana van Es. Met Van Es maken we de tien en een half uur durende treinreis mee van Bagdad naar Basra – een reis door de nacht, vol obstakels, door een onttakeld land, een afbrokkelende natie. Mooi verweven met de reis is de geschiedenis van de spoorlijn, met daaraan verbonden het relaas over het Sykes-Picotverdrag van 1916 dat de kiem werd voor de kunstmatige creatie van de staat Irak. Aan boord van de trein verbeelden de drie machinisten in de cabine en de passagiers in de coupé de grote culturele diversiteit die het land zo ingewikkeld maakt. Als personage volgen we vooral machinist Raed, we leren hem kennen terwijl hij zijn werk doet en de Basra Express naar het eindpunt loodst. In sprekende scènes, met humor, vervreemding en prachtige details – het vuilgele kleedje, de wapperende controlebriefjes – maakt Van Es de reis ook voor de lezer tot een indringende ervaring. ‘In de trein in Irak is geen plaats voor bange mensen’, schrijft ze. De openingsscène zorgt direct voor spanning: wat doet die stilstaande auto daar, vlak bij het spoor?
Toelichting van de maker
Mouataz, mijn fixer in Irak, is niet enthousiast als ik hem vertel over mijn plan: meerijden op de laatste trein in Irak. Die trein vertrekt elke avond om halfzeven vanaf het Centraal Station in de hoofdstad Bagdad naar de zuidelijke havenstad Basra, een nachtelijke rit van bijna elf uur, dwars door het door oorlog en terreur geteisterde land. Met de trein naar Basra? Onzin, vindt Mouataz. Laten we vliegen, of met de auto. Dat gaat sneller en is maar een beetje duurder.